BARKOD SİSTEMİ BLOG
Barkod Numaraları Nasıl Oluşur? GTIN, EAN, UPC Açıklamaları
Jan 7, 2026
Barkod Numaraları Nasıl Oluşur? GTIN, EAN, UPC Açıklamaları
Barkodlar, modern ticaretin en görünmeyen ama en hayati parçalarından biridir. Küçük bir çizgi dizisinin ardında stok yönetimi, satış takibi, ürün güvenliği ve uluslararası ticaretin temel taşları yatar. Ancak çoğu işletme barkodu sadece “okunan bir etiket” olarak bilir. Oysa barkod numaralarının nasıl oluştuğu, ne anlama geldiği ve hangi sistemin kullanılacağı, doğru POS altyapısı için kritik önemdedir.
Bu yazıda, barkod numaralarının yapısını, GTIN, EAN, UPC gibi sistemlerin farklarını ve işletmeler için ne anlam ifade ettiğini net bir şekilde açıklıyoruz.
1. Barkod Numarası Nedir?
Barkod, görsel olarak çizgilerden oluşan bir temsildir; bu çizgiler, içinde sayısal bir kimlik numarası taşır. Bu kimlik numarası sayesinde:
Ürün tanınır
Satış ekranında fiyatı ve adı otomatik gelir
Stoktan düşülür
Fatura sistemine bağlanır
Taklit ve sahteciliğe karşı güvenlik sağlanır
Bu numara rastgele değil, uluslararası bir sistemle oluşturulur.
2. GTIN Nedir?
GTIN (Global Trade Item Number), tüm barkod sistemlerinin temelini oluşturur. GTIN numarası, ürünün evrensel kimlik numarasıdır. 4 tipi vardır:
GTIN Türü | Basamak Sayısı | Kullanım Alanı |
GTIN-12 | 12 basamak | ABD, Kanada (UPC-A) |
GTIN-13 | 13 basamak | Avrupa ve Türkiye (EAN-13) |
GTIN-14 | 14 basamak | Koli / Toplu paket barkodu |
GTIN-8 | 8 basamak | Küçük ürün ambalajları (yer darlığı olan) |
3. EAN ve UPC Arasındaki Farklar
Özellik | EAN-13 | UPC-A |
Kullanıldığı Bölge | Avrupa, Asya, Türkiye | ABD, Kanada |
Basamak Sayısı | 13 | 12 |
İlk Basamak | Ülke kodudur (örnek: 869 = Türkiye) | Ülke kodu içermez |
Kullanım Alanı | Uluslararası ticaret | Kuzey Amerika pazarı |
Türkiye’de zorunlu standart: EAN-13 (13 haneli)
4. Barkod Numarası Nasıl Alınır?
Eğer ürünlerinizi resmi olarak etiketleyip satmak istiyorsanız:
-GS1 Türkiye üzerinden başvuru yapılmalı.
-Size bir firma numarası verilir.
-Bu firma numarasının ardından ürün numaranızı belirlersiniz.
-GS1 algoritması ile son basamak (kontrol rakamı) otomatik oluşturulur.
Örnek bir EAN-13 barkod yapısı:
869 – 1234 – 56789 – 6
⬅︎ ⬅︎ ⬅︎ ⬅︎
Ülke Firma Ürün Kontrol
Kodu Kodu Kodu Rakamı
5. Barkodlu Sistem Kurulurken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Her ürüne ayrı barkod atayın. Renk/beden gibi varyantlar ayrı ürün kabul edilir.
Kendi barkodlarınızı uydurma numaralarla yazmayın. İleride GİB, e-fatura sisteminde çakışmalar yaşanabilir.
POS sisteminizin GTIN/EAN yapısına tam uyumlu olduğundan emin olun.
Toplu ürünlerde GTIN-14 (koli barkodu) kullanarak raf yönetimini kolaylaştırabilirsiniz.
6. POSAPOS ile Barkod Entegrasyonu
POSAPOS, EAN-13 ve GTIN yapısını %100 destekler. Ayrıca:
Barkodsuz ürünler için hızlı kod üretir
Terazili ürünlerde (sebze, et, peynir) gramajlı barkodları okur
El terminaliyle mobil ürün sayımı yapılmasına olanak tanır
Koli/adet ayrımı yapabilen sistemlere entegredir
Sonuç
Barkod sadece görsel bir çizgi dizisi değil; ürününüzün dijital kimliğidir. Bu kimliği doğru sistemle oluşturmazsanız, stok takibi, satış analizi ve yasal işlemlerde ciddi sorunlar yaşayabilirsiniz. Barkodun mantığını ve sistemini doğru kurmak, POS sisteminizin sağlam temeller üzerine kurulması demektir.